Z czego zbudować oczko wodne?

Jeżeli na działce podłoże jest gliniaste, a poziom wody gruntowej wysoki, możemy się zdecydować na założenie stawu naturalnego. Wystarczy uformować nieckę i odpowiednio ją pogłębić, a wkrótce spłynie do niej woda i będzie się utrzymywała na stałym poziomie (co prawda długotrwała susza spowoduje
obniżenie lustra, ale po pierwszym deszczu woda zostanie uzupełniona). Jeśli jednak grunt jest przepuszczalny, woda szybko wsiąka w podłoże i odpływa (a tak jest najczęściej), nieckę stawu trzeba uszczelnić.

Dobre na dno

Folie i wykładziny. Do uszczelniania oczek wodnych należy używać materiałów specjalistycznych, bo choć inne będą kusić na przykład niższą ceną, mogą zawierać szkodliwe dla roślin i zwierząt rozpuszczalne w wodzie związki chemiczne. W sprzedaży są folie z polichlorku winylu (PCW) grubości 0,5-1,5 mm oraz z polietylenu (PE) grubości 0,5-1,0 mm, a także wykładziny z kauczuku syntetycznego (EPDM) zalecane do zbiorników o większej pojemności i głębokości, bo są elastyczne i odporne na rozciąganie. Można wybierać między foliami czarnymi, niebieskimi oraz wzorzystymi (z nadrukiem kamieni). Są też takie, których jedna strona jest pokryta drobnym żwirem (doskonale imitują naturalne podłoże). Do budowy oczek wodnych głębokości mniejszej niż 0,8 m nadaje się folia grubości do 0,8 mm. Folia w zbiornikach głębokości 0,8-1,5 m powinna mieć grubość nie mniejszą niż 1 mm, a jeśli głębokość przekracza 1,5 m, warto zastosować mocną wykładzinę z kauczuku syntetycznego.

Gotowe niecki. Oferta jest bardzo szeroka. Do wyboru są nie tylko niewielkie formy o pojemności od 120 do 500 l, ale też duże – nawet 9000 l. Mają rozmaite
kształty i wymodelowane półki, na których ustawia się rośliny. Są wykonane z polietylenu (PE) lub poliestrów wzmocnionych włóknem szklanym. Beton zbrojony. Do zrobienia niecki należy użyć betonu klasy co najmniej B25 o wodoszczelności nie mniejszej niż W4 (inaczej powierzchnię trzeba pokryć warstwą izolacji wodoodpornej, ale wtedy do wody mogą przenikać szkodliwe substancje). Ściany niecki powinny być grubsze niż 15 cm i zbrojone prętami średnicy 3-6 mm lub siatką podtynkową.

Glina. W cegielniach można kupić suszoną mieloną glinę lub niewypalone cegły, które po napęcznieniu tworzą nieprzepuszczalną warstwę. Na dnie ukształtowanej niecki rozkłada się tyle gliny lub cegiełek, aby po zwilżeniu i dokładnym ubiciu powstała jednolita warstwa grubości co najmniej 15 cm. Maty bentonitowe. Do uszczelnienia dna używa się specjalnych mat złożonych z dwóch warstw włókniny z wprasowanym między nimi granulatem bentonitowym (jest to skała, która pęcznieje pod wpływem wilgoci i staje się nieprzepuszczalna). Po rozłożeniu w niecce stawu dociska się je mniej więcej 40-centymetrową warstwą ziemi lub piasku. Do wykonania takiej niecki warto zatrudnić specjalistyczną firmę – pozwoli to uniknąć błędów.

Wytłoczki do budowy strumienia. Jeżeli chcemy wzbogacić ogród o strumień, możemy skorzystać z gotowych modułów, które łączymy, tworząc koryto dowolnej długości i kształtu. Elementy te są wykonane z żywicy poliestrowej lub poliestru wzmocnionego włóknem szklanym.

Przeczytaj też: Oczko wodne krok po kroku

 

Filtry

Jeśli staw nie jest na tyle duży, a życie w nim na tyle urozmaicone, by powstała naturalna równowaga biologiczna, trzeba zainstalować filtr. Woda powinna przechodzić przez niego co najmniej raz na dziesięć godzin, a im mniejszy i płytszy zbiornik – tym częściej. Przyjmuje się, że w oczku wodnym o pojemności do 10 m³ cała woda musi być przepompowana raz na dwie godziny. Do wyboru mamy filtry zewnętrzne umieszczane poza zbiornikiem lub w strefie wody płytkiej oraz takie, które montuje się na dnie oczka wodnego (polecane są do zbiorników o pojemności do 8 m³). Mogą być ciśnieniowe lub przepływowe.

Filtry ciśnieniowe nadają się do zbiorników o pojemności do 15 m³. Współpracują z pompą, która zasila w wodę jednocześnie kaskadę, strumyk lub fontannę (w stawie wystarczy zainstalować jedną pompę – woda jest przez nią tłoczona do filtra, a z niego może być kierowana do innych urządzeń).
Filtry przepływowe są polecane do dużych zbiorników. Wymagają osobnej pompy (do zasilania innych urządzeń trzeba zainstalować drugą). Mają kilkustopniowy
system oczyszczania. Woda przepływająca przez system filtrów jest czyszczona mechanicznie i biologicznie (przez złoża bakterii). System musi działać nieprzerwanie; w przeciwnym razie zamierają mikroorganizmy, które żyją dzięki składnikom odżywczym osadzającym się na filtrze. System filtrujący uruchamiamy, używając startera bakteryjnego (a potem robimy to każdej kolejnej wiosny, gdy temperatura wody osiągnie 10-12°C, oraz po każdym wyłączeniu filtra na dłużej niż trzy dni). Większość nowoczesnych filtrów ma zainstalowane lampy UV, które niszczą glony i mikroorganizmy chorobotwórcze. Jeżeli takiej lampy nie ma – można dokupić oddzielne urządzenie.
Kupując filtr, należy sprawdzić na opakowaniu, do zbiornika o jakiej pojemności jest przeznaczony.

Pompy

Są niezbędne do sprawnego funkcjonowania urządzeń zapewniających przepływ i oczyszczanie wody w stawie. Pompę zwykle umieszcza się na dnie zbiornika, skąd kieruje wodę do filtra (może zasysać wodę z zanieczyszczeniami średnicy do 10 mm). W niewielkich oczkach możemy też wykorzystać wygodne w obsłudze kompaktowe urządzenie, w którym pompa i filtr znajdują się we wspólnej obudowie. Aby odpowiednio dobrać pompę, trzeba pamiętać, że musi być dostosowana do urządzeń, do których tłoczy wodę, i do wielkości stawu. Zakłada się, że w niewielkim zbiorniku (do 10 m³) powinna w ciągu godziny przepompować połowę wody, w większym nie musi być aż tak wydajna (wartość ta podawana jest na opakowaniu w m³/godzinę). Jeśli ma zasilać fontannę lub kaskadę, ważna jest informacja o wysokości podnoszenia wody (Hmax.). Faktyczna wysokość podnoszenia wody będzie prawdopodobnie 1/4-1/2 mniejsza niż podana w charakterystyce urządzenia, bo woda napotyka na swej drodze
opór. Jeżeli pompa ma zasilać równocześnie filtr zewnętrzny i fontannę, musi mieć większą wydajność i podnosić wodę na większą wysokość.

Skimmery

Służą do zbierania zanieczyszczeń z powierzchni wody. Są szczególnie przydatne, gdy zbiornik jest otoczony wysoką roślinnością, bo opadające liście nie tylko pływają po powierzchni, ale też opadają na dno, gdzie gniją. Skimmer działa jak odkurzacz. Jest zasilany własną pompą wodną (wmontowaną w obudowę lub sprzedawaną w zestawie), ale może też być przeznaczony do podłączenia do pompy pracującej w stawie. W ostatnim przypadku należy to przewidzieć, kupując pompę o odpowiednio większej wydajności. Skimmery pływają swobodnie lub mocuje się je w miejscu najbardziej narażonym na zanieczyszczenie. Są też takie z obciążeniem do ustawienia na dnie zbiornika, z teleskopową regulacją wysokości i samoczynnym dostosowywaniem się pływaka zbierajacego zanieczyszczenia do poziomu lustra wody. Nowością są skimmery z funkcją napowietrzania oczka wodnego.