Trawnik - aksamitny dywan

Nie ma wątpliwości, że zadbany trawnik jest ozdobą ogrodu, warto jednak wiedzieć, że to nie tylko efektowne tło dla innych roślin czy powierzchnia, na której można rozłożyć koc i wygodnie ułożyć się do popołudniowej drzemki. Oprócz walorów estetycznych ma on także inne zalety. Dobrze pielęgnowany, porośnięty zdrowymi roślinami dostarcza otoczeniu znaczne ilości tlenu i skutecznie podnosi wilgotność powietrza. Dzięki temu wokół panuje klimat sprzyjający wypoczynkowi: zmiany temperatury są mniej gwałtowne, a powietrze nawet w czasie upału nie jest wysuszone i przyjemnie się nim oddycha.

Przygotowanie podłoża pod trawnik

To bardzo ważny etap. Na nic zda się wysianie drogiej mieszanki traw czy zainstalowanie automatycznego systemu nawadniającego, jeżeli zlekceważymy przygotowanie terenu pod trawnik. Zacznijmy od oczyszczenia go z kamieni, korzeni i pozostałości po budowie, a następnie pozbądźmy się chwastów. W tym celu najlepiej jest przekopać teren widłami szerokozębnymi (amerykańskimi) bez odwracania gleby lub posłużyć się glebogryzarką, a potem usunąć wszystkie rośliny wraz z korzeniami i rozłogami. Ponieważ chwasty są bardzo żywotne i odrastają nawet z niewielkiego fragmentu pozostawionego w ziemi, trzeba tę pracę wykonać niezwykle starannie. Glebę zbyt zwięzłą należy rozluźnić, dosypując piasku, a zbyt luźną – wzbogacić próchnicą, czyli dodać ziemi kompostowej, kompostu lub odkwaszonego torfu (w obu wypadkach rozłożyć warstwę około 10 cm i wymieszać z ziemią na głębokość 20 cm). Jeżeli trawnik zakładamy w miejscu, gdzie ziemia jest jałowa, na przykład zniszczona po budowie, lepiej jej wierzchnią warstwę wymienić na dowiezioną z zewnątrz ziemię urodzajną. Około trzech tygodni przed siewem możemy rozłożyć nawóz wieloskładnikowy lub specjalistyczny nawóz do trawników. Po tych zabiegach powierzchnię terenu trzeba wyrównać np. łatą drewnianą, a następnie zwałować. Ważne, aby spadek terenu wynosił około 3%, zapobiegnie to zatrzymywaniu się wody na trawniku.

Wysiew nasion lub ułożenie gotowej murawy

Zanim zdecydujemy się na zakup, zastanówmy się, jaką funkcję ma pełnić nasz trawnik i w jakich warunkach przyjdzie mu rosnąć. Najczęściej przy domach jednorodzinnych zakłada się trawniki ozdobne lub rekreacyjne, rzadko trawniki sportowe, które wymagają intensywnej pielęgnacji. Mieszanki nasion są dostępne w kilku wariantach: na trawniki ozdobne, rekreacyjne, rekreacyjne na miejsca zacienione czy rekreacyjne na miejsca narażone na wysychanie. Trawniki z rolki oferowane są najczęściej tylko w dwóch podstawowych typach, ale jeżeli chcemy jakiś specjalny (np. na miejsca zacienione) – musimy go zamówić.
Trawniki siane najlepiej zakładać na przełomie sierpnia i września lub kwietnia i maja, bo wtedy zazwyczaj podłoże jest dobrze nawilżone, a temperatura ustabilizowana. Ważne, aby świeżo wykiełkowanych roślin nie ściął przymrozek. Prace należy przeprowadzić w dzień pochmurny i bezwietrzny. Można siać ręcznie lub posłużyć się siewniczkiem. Aby nasiona rozłożyły się równomiernie, najlepiej podzielić je na dwie porcje i jedną wysiać, idąc wzdłuż, a drugą w poprzek wyznaczonego terenu. Powierzchnię przyszłego trawnika należy zagrabić tak, aby przykryć nasiona cienką warstwą ziemi, a następnie zwałować i podlać rozproszonym strumieniem wody (ostrożnie, żeby nie wypłukać nasion). Kiełkujące nasiona nie wytrzymują suszy, więc dopóki wszystkie wysiane gatunki nie wykiełkują, trzeba dbać o to, żeby podłoże było stale wilgotne.
Trawniki z rolki można rozkładać przez cały sezon wegetacyjny. Darń musi być zdrowa, jednolicie zielona, bez chwastów i łysin, o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym. Jeżeli zdecydujemy się na rozłożenie takiej darni, będziemy mieć natychmiast gotowy trawnik. Płaty rozkładamy na podłożu nawilżonym, przygotowanym jak pod siew nasion. Kładziemy je tak, aby szczeliny się mijały, i starannie dociskamy. Następnie wałujemy i podlewamy, a krawędzie trawnika wyrównujemy nożem.

Pielęgnacja trawnika

Koszenie to jeden z podstawowych obowiązków posiadacza trawnika. Pierwsze koszenie nowego trawnika trzeba przeprowadzić, gdy źdźbła osiągną wysokość 8-10 cm. Skracamy je wówczas o 1-1,5 cm. Kolejne dwa-trzy razy kosimy podobnie, a potem coraz niżej aż do planowanej wysokości. Zazwyczaj jest to 3-6 cm, ale gdy panują upały, lepiej kosić wyżej.
Nawożenie zapewnia silny wzrost roślin. Prace przeprowadzamy, gdy ziemia jest jeszcze wilgotna, ale rośliny zdążą już obeschnąć (po deszczu lub podlewaniu). Nowy trawnik zasilamy po raz pierwszy wczesną jesienią. W kolejnych sezonach zawsze wiosną rozsypujemy uniwersalny nawóz wieloskładnikowy lub specjalistyczny nawóz do trawników, zabieg powtarzamy w drugiej połowie lata. Możemy też dodatkowo jesienią zastosować nawóz zimowy (zawierający niewielkie ilości azotu), który pozwoli roślinom dotrwać w dobrej kondycji do wiosny.
Podlewanie decyduje o prawidłowym rozwoju traw. Nie można dopuszczać do przesychania podłoża. Trzeba podlewać systematycznie, najlepiej rozproszonym strumieniem, tak długo, aż ziemia nasyci się do głębokości około 15 cm. Dobrze sprawdzają się tu przenośne zraszacze, ale najwygodniejsze są automatyczne systemy z czujnikami wilgotności.
Napowietrzanie to zabieg zapobiegający tworzeniu się filcu (warstwy zbitych pędów, rozłogów i obumarłych fragmentów roślin), który utrudnia dostęp powietrza do korzeni, zatrzymuje wodę i sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Najlepiej przeprowadzić je jesienią. Po wygrabieniu trawnika ostrymi grabiami darń trzeba naciąć (wertykulatorem) lub nakłuć (aeratorem). Następnie można rozsypać i rozgrabić piasek, który wypełni powstałe szczeliny i rozluźni strukturę gleby.
Odchwaszczanie jest pracą żmudną i nie mającą końca. Wprawdzie rośliny jednoroczne zazwyczaj nie wytrzymują częstego koszenia, ale wieloletnie (mniszek, czyli mlecz,
babka, jaskier rozłogowy itp.) uparcie wyrastają na trawniku. Jeżeli chcemy mieć gładką zieloną murawę, musimy wiosną systematycznie czyścić trawnik z chwastów. Najlepiej usuwa się je, używając specjalnej wąskiej łopatki, którą podważa się korzenie. Ostatecznie można używać chemicznych środków chwastobójczych, ale trzeba
pamiętać, że nie są obojętne dla środowiska.