
Podstawowe czynności pielęgnacyjne
Jesienna pielęgnacja ogrodu to m.in. porządkowanie rabat kwiatowych (usuwanie przekwitłych kwiatostanów i suchych liści, wykopanie niezimujących w gruncie roślin bulwiastych, np. dalii oraz kłączowych, np. paciorecznika, sadzenie roślin cebulowych), zabezpieczanie na zimę wrażliwych roślin: róż (kopczykowanie), niektórych bylin (okrycie np. igliwiem, słomą, włókniną ogrodową), krzewów (osłonięcie chochołami ze słomy, kartonem lub włókniną ogrodową). Okrywanie na zimę jest szczególnie wskazane dla zimozielonych krzewów liściastych (np. rododendronów), ponieważ stanowi ochronę przed wysuszającym działaniem wiatru i nadmiernym nagrzewaniem w dni słoneczne, co zwykle jest przyczyną uszkadzania roślin. Do jesiennych porządków należy także ostatnie przed zimą koszenie trawnika – praktyczne rady na temat koszenia i wyboru kosiarki znajdziesz w artykule „Zadbany trawnik”.
Jesienne prace porządkowe w ogrodzie nasilają się od momentu, gdy drzewa i krzewy zaczynają tracić liście. Liście należy usuwać sukcesywnie, szczególnie z trawnika, ponieważ jeśli zalega na nim gruba, nieprzepuszczalna warstwa może dochodzić do wypadania i zanikania murawy. Liście należy usuwać delikatnie, aby nie uszkodzić darni i innych roślin, a przy okazji nadmiernie nie wygrabić ściółki spod drzew i krzewów bądź w obrębie rabat. W małych ogrodach wystarczą zwykłe miotłograbie ogrodnicze. Do zbierania liści na większych powierzchniach można użyć aeratora, np. ALR 900 firmy Bosch, który poza swoim podstawowym zastosowaniem, czyli napowietrzaniem, doskonale zbiera liście (patrz artykuł „Aeracja czyli napowietrzanie”).
Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest usuwanie gałęzi i konarów drzew i krzewów. Te zabiegi przeprowadza się cały rok – cięcia odmładzające, pobudzające kwitnienie, kształtujące pokrój, ograniczające rozmiary rośliny itp., wykonuje się w różnych okresach, które przede wszystkim zależą od gatunku rośliny i jej określonych wymagań.
Wczesną jesienią, czyli jeszcze w okresie pełnego ulistnienia, można usuwać suche gałęzie. Dzięki temu unika się przypadkowego wycięcia części żywych i zdrowych, co jest szczególnie niepożądane przed okresem zimy. Cięcie żywych gałęzi jest zawsze zabiegiem niekorzystnym dla drzewa - powoduje jego osłabienie i obniżenie odporności na choroby i żerowanie szkodników.
Szczególnie unikać należy nadmiernego i niczym nieuzasadnionego cięcia drzew starszych, które mają mniejszą zdolność regeneracji. Niebezpieczne jest np. jednorazowe przycięcie korony więcej niż o 20% objętości, a nawet usunięcie jednego grubego konara o średnicy większej niż 10 cm. Należy przyjąć zasadę, że stare drzewa przycina się tylko wtedy, gdy jest to konieczne (połamane, suche lub porażone szkodnikai gałęzie, sąsiedztwo ciągów komunikacyjnych), zawsze w niewielkim stopniu (głównie drobniejsze gałęzie) i nie powodując deformacji naturalnego pokroju (względy estetyczne, zachowanie właściwej statyki drzewa).
Do cięcia pojedynczych drobnych gałęzi używa się zazwyczaj sekatorów ręcznych. Gdy pędów do cięcia jest więcej, warto skorzystać z akumulatorowych nożyc ogrodowych Ciso firmy Bosch, które przecinają gałęzie nawet do 14 mm średnicy i mogą wykonać nawet 500 cięć na 1 cyklu ładowania. Cięcie nawet dużej liczby gałęzi nie stanowi dla Ciso problemu, a my możemy zapomnieć o zmęczeniu i dokuczliwym bólu dłoni – nie do uniknięcia przy cięciu sekatorem ręcznym.
Do wycinania gałęzi umiejscowionych wysoko przydatne są np. specjalne sekatory ogrodnicze o długich uchwytach.
Jesień to odpowiednia pora na kształtowanie krzewów. Należy pamiętać o zachowaniu swobodnej sylwetki krzewu oraz o prześwietleniu tylko gęstych krzewów (np. bukszpanów i ostrokrzewów). Do takiej pielęgnacji warto użyć akumulatorowy sekator Isio firmy Bosch. Jest to optymalne narzędzie do formowania zimozielonych, drobnolistnych krzewów. Precyzyjne cięcie ułatwia niewielki ciężar (tylko 550 g) oraz listwa tnąca o długości 110 mm.
Jesiennej pielęgnacji wymagają niektóre żywopłoty. Takie gatunki jak bukszpan, grab, cyprysik Lawsona, czy cis pospolity powinny być cięte w lipcu lub sierpniu, a później ponownie w październiku, aby usunąć wtórny przyrost powstały po letnim strzyżeniu.
Sekator, którym tniemy powinien być odpowiedni do wielkości i stopnia rozwoju żywopłotu. W zależności od grubości gałęzi żywopłotu należy np. dobrać odpowiedni odstęp pomiędzy nożami. Nie zapominajmy, że żywopłot będzie rósł, a gałęzie z czasem staną się twardsze i grubsze. W razie wątpliwości należy wybrać sekator o jeden „rozmiar“ większy. Wysokość i grubość żywopłotu pozwolą określić optymalną długość listwy tnącej sekatora.
Warto, aby sekator miał także system zbierania odpadków, jak np. Bosch AHS 63-16 C wyposażony w system Collecto, który sprawia, że ścięte gałęzie i liście nie dostają się do wnętrza żywopłotu, skąd trzeba je później mozolnie usuwać.
Aby dowiedzieć się, jak w prosty sposób wybrać idealny dla siebie sekator, przeczytaj artykuł „Pielęgnacja żywopłotów”.
Więcej na temat jesiennej pielęgnacji ogrodu w drugiej części artykułu.

